Bắt đầu từ bến phà Xuân Sơn nơi đường Trường Sơn chia làm 2 nhánh đông - tây, tôi thực hiện cuộc hành trình thiên lý dọc con đường Trường Sơn huyền thoại qua đất Quảng Bình. Trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, hàng vạn con em miền Bắc đã tập trung ở mảnh đất này để mở đường vô tiền tuyển miền Nam. Do vậy kẻ thù đã trút hàng vạn tấn bom, đạn xuống mỗi cung đường Trường Sơn nơi đây nhằm đè bẹp chí khí quật cường của quân và dân ta. Song với ý chí "tất cả cho tiền tuyến, tất cả để đánh thắng giặc Mỹ" hơn 20 vạn bộ đội, thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn ở Quảng Bình đã quật cường chiến đấu cho đến ngày đất nước ca khúc khải hoàn.
Quảng Bình, ngoài điểm đầu đường Hồ Chí Minh trên bộ, điểm đầu đường ống xăng dầu, điểm đầu đường dây thông tin tải ba thì mảnh đất đầy nắng và cát này cũng là điểm đầu đường Hồ Chí Minh trên biển.
…Trong mạng lưới đường Trường Sơn ngang dọc - nhất là những năm tháng bắt đầu cuộc chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ (1964-1966), đường 12A lên đèo Mụ Dạ, phía Tây Quảng Bình có một vị trí đặc biệt quan trọng. Vì ngày ấy, những tuyến đường ngang vượt Trường Sơn như đường 20 bên phà Xuân Sơn (còn gọi là đường Quyết thắng), đường 10 bên phà Long Đại, chỉ mới hiện hình trên bản đồ của người khảo sát.
Cách đây 36 năm, chúng tôi có mặt trên con đường Trường Sơn huyền thoại, từ huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, qua một số tỉnh của hai nước bạn Lào, Campuchia, rồi vượt qua sông Vàm Cỏ Đông, trở về tỉnh Tây Ninh, Việt Nam.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Quảng Bình cùng với đặc khu Vĩnh Linh có vị trí hết sức quan trọng, là tuyến đầu của miền bắc XHCN, là hậu phương trực tiếp của chiến trường miền nam, được coi là vùng "cổ chai", là "yết hầu", là "cán xoong" của tuyến hành lang chiến lược từ miền bắc vào miền nam.
(Website Quảng Bình) - Tối ngày 16/5/2009, tại Tượng đài Thanh niên xung phong xã Sơn Trạch, huyện Bố Trạch, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND tỉnh Quảng Bình đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày mở đường Hồ Chí Minh - Ngày truyền thống bộ đội Trường Sơn (19/5/1959 - 19/5/2009) với chương trình nghệ thuật “Huyền thoại một con đường”.
20 giờ ngày 15-5 khi chúng tôi vừa đến Thành phố Đồng Hới, Quảng Bình, thì cũng là lúc Bộ CHQS tỉnh nhận được tin Chủ tịch nước đã ký quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân cho 8 liệt sĩ thanh niên xung phong (TNXP) thuộc đại đội 217, Đội TNXP 25, Ban xây dựng 67, Đoàn 559, hy sinh ngày 14-11-1972, tại Km 16+200, Đường 20 Quyết Thắng, thuộc xã Tân Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình.
Ngay dưới chân Tượng đài TNXP tại Quảng Bình, chương trình “Huyền thoại một con đường” đã được tổ chức hoành tráng và xúc động, như một lời tri ân sâu sắc gửi tới hàng vạn bộ đội, TNXP, dân công hỏa tuyến…đã hy sinh cho công cuộc thống nhất Tổ quốc.
(Website Quảng Bình) - Sáng ngày 16-5-2009, UBND tỉnh đã tổ chức gặp mặt các đoàn đại biểu của Đại sứ quán Nước CHDCND Lào tại Việt Nam, các tỉnh Nam và Trung Lào đến dự Lễ hội kỷ niệm 50 năm Ngày mở đường Hồ Chí Minh.
(Website Quảng Bình) - Sáng ngày 15-5-2009, UBND tỉnh tổ chức buổi gặp mặt và làm việc với đoàn Bộ Ngoại giao và kiều bào đại diện 3 thế hệ người Việt Nam ở nước ngoài từ các nơi trên thế giới do TS. Nguyễn Thanh Sơn, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Chủ nhiệm Uỷ ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, Chủ tịch Uỷ ban quốc gia UNESCO của Việt Nam dẫn đầu nhân dịp đoàn về tham dự Lễ hội kỷ niệm 50 năm Ngày mở đường Trường Sơn.
(Website Quảng Bình) - Nhân kỷ niệm 50 năm Ngày mở đường Trường Sơn, trong hai ngày 14 và 15-5-2009, tại km 16 đường 20 trên tuyến đường Hồ Chí Minh, huyện Bố Trạch - Quảng Bình, Thường trực Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo VN phối hợp với UBND tỉnh Quảng Bình và Ban Quản trị Tổ đình Vĩnh Nghiêm - TPHCM đã long trọng tổ chức đại lễ cầu siêu anh linh các anh hùng, liệt sĩ đường Hồ Chí Minh do hòa thượng Thích Thiện Nhơn - Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội đồng trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam chủ trì.
Ai đã từng là cựu chiến binh hoặc dân công hoả tuyến thời chống Pháp, đánh Mỹ đều biết con đường Trường Sơn dài thăm thẳm xuyên qua bao suối sâu đèo cao, núi đá hiểm trở, có tâm lý càng đi vào rừng thâm u càng an toàn.
Hơn chục chiếc xe Rơ-bua nối đuôi nhau, chở đầy thiết bị băng qua lửa đạn tiến về Quảng Bình để thực hiện nhiệm vụ: mở tuyến viba thẳng từ Hà Nội đến Quảng Bình.
Những ngày kháng chiến chống Mỹ, người dân Quảng Bình, dù phải hứng chịu nhiều bom đạn vẫn bền bỉ chi viện cho miền Nam; với tinh thần “Xe chưa qua, nhà không tiếc” đã dỡ cả nhà mình làm đường cho xe ra tiền tuyến. Ngày khởi công đường Hồ Chí Minh, cũng những người dân Quảng Bình đó lại bình thản rời nhà để nhường chỗ cho con đường công nghiệp hóa đất nước.
Sáng ngày, 13-5, hơn 600 cựu chiến binh Bộ đội Trường Sơn ở Hà Nội, TPHCM đã có cuộc hội ngộ tại phà Xuân Sơn, km số 0 đường 20 - Quyết Thắng (Sơn Trạch, Bố Trạch, Quảng Bình).
Sau đêm chị em A6 ngồi "gác Giôn-xơn’’ đầu cầu Ha Nông, chiến thuật bom nổ chậm của mỹ như đã thành ’’xác chết’’. Cả hai trận B.52 rải bom dưới chân đèo Mụ Dạ ngày 12 - 4 và 27 - 4 năm 1966 (đó là lần đầu giặc Mỹ dùng B.52 đánh miền Bắc) cũng không có hiệu quả. Bọn xâm lược giàu sắt thép lại chọn đoạn đường C.759 thí nghiệm chiến thuật mới: ’’bom tọa độ".
(Website Quảng Bình) - Sáng ngày 11-05-2009, Ban chỉ đạo tổ chức hoạt động các ngày lễ lớn năm 2009 của tỉnh đã họp bàn, rà soát một số nội dung chuẩn bị cho các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày mở đường Hồ Chí Minh - Ngày truyền thống bộ đội Trường Sơn (19/05/1959 - 19/05/2009) do đồng chí Trần Công Thuật, Phó Chủ tịch UBND tỉnh - Trưởng Ban chỉ đạo tổ chức hoạt động kỷ niệm các ngày lễ lớn năm 2009 chủ trì.
T.Ư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, UBND tỉnh Quảng Bình và Hội cựu TNXP VN vừa tổ chức chuyến gặp gỡ đầy ý nghĩa cho hàng trăm cựu TNXP chiến trường ở khắp mọi miền Tổ quốc.
(Website Quảng Bình) - Tối 08/5/2009, chương trình gặp mặt truyền thống lực lượng TNXP toàn quốc với chủ đề: ’’Sống mãi tuổi hai mươi’’ đã được tổ chức trọng thể tại Trung tâm Văn hoá Thông tin tỉnh Quảng Bình. Đây là hoạt động nằm trong chuỗi sự kiện kỷ niệm 50 năm Ngày mở đường Trường Sơn huyền thoại do Trung ương Đoàn, UBND tỉnh Quảng Bình cùng Trung ương Hội Cựu TNXP phối hợp tổ chức.
Cung đường 12A từ Quảng Bình đi Lào, bộ phận quan trọng của đường Trường Sơn, bị địch đánh phá đêm ngày. Nơi tuyến lửa ấy có nữ Anh hùng lực lượng vũ trang Nguyễn Thị Kim Huế kiên cường.
Bận rộn với những đường tránh ở Ca Tang và Khe Hà, mãi tôi mới có dịp lên thăm C759. Trời đã sáng hẳn, nhưng núi rừng còn trắng xóa sương mù. Trèo khỏi dốc La Trọng, nhìn về phía đông, giữa bức màn trắng dày đặc, một vùng nhỏ màu vàng nhạt xuất hiện và tưởng là những tia mặt trời sẽ xuyên qua, nhưng chỉ lát sau, con đường như chìm trong mây khói.
Cuộc chiến hàng đêm căng thẳng nhất lúc đó là đối phó với bom nổ chậm - những kẻ thù giấu mặt. Nhưng ở Ca Tang có một trận "nghe như bịa’’ mà là sự thật trăm phần trăm. Hôm đó, chúng ném gần hai trăm quả bom, một phần tư là bom nổ chậm. Con đường bị cắt đứt ba chỗ.
Sau những lần bay trinh sát và thả biệt kích thăm dò, ngày 14-4-1965, giặc Mỹ mở trận đánh phá đầu tiên xuống đường 12A ở cầu Bãi Dinh, dưới chân đèo Mụ Dạ. Đây là chiếc cầu vòm đá lớn vừa được xây dựng vượt qua dòng khe rộng, hung dữ đầu nguồn sông Gianh. Trước đó, xe vượt qua dòng khe này bằng hai cái ngầm lổn nhổn đá, năm nào cũng bị lũ cuốn trôi. Do chiếc cầu nằm ngay cạnh dãy núi đá vôi hiểm trở, những quả bom Mỹ đã rơi chệch mục tiêu, chỉ gây một ít thương vong và rốc-két bắn cháy trụi khu lán trại. Trận đầu đối mặt với vũ khí hiện đại Mỹ, có đồng chí tự vệ đã giương súng trường bắn lại.
Có lần, nhân nhắc đến những cuốn sách viết về đường Trường Sơn, một nhà văn đàn anh bảo tôi: ''Anh nào mà tự cho mình đã thể hiện được đầy đủ cuộc chiến đấu trên đường Trường Sơn thì không khác chi chuyện ''người mù xem voi''- sờ chân, tưởng con voi như cột nhà, nếu sờ vòi lại nghĩ con voi giống như con trăn...''. Quả là đường Trường Sơn thiên hình vạn trạng - một nhà báo phương Tây đã gọi là ''Trận đồ bát quái xuyên rừng rậm" cho dù viết cả ngàn vạn trang sách cũng không thể kể hết. Vậy nên tôi chỉ xin kể lại "Một chặng Trường Sơn". Đó là đường 12A lên đèo Mụ Dạ, phía Tây Quảng Bình trong những năm tháng bắt đầu cuộc chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ.
Sau nhiều đòn thất bại nặng nề trong chiến lược ''Chiến tranh cục bộ'' ở miền Nam, cùng với gần 1500 máy bay các loại và hơn 70 tàu chiến tan xác trong những bước leo thang gây chiến tranh phá hoại miền Bắc Việt Nam, Chính phủ Mỹ không chỉ bị tổn thất nặng nề về người và của, mà bội bộ ngày càng bị phân hoá.
(Website Quảng Bình) - Hướng đến kỷ niệm 50 năm Ngày mở đường Trường Sơn và Ngày truyền thống Bộ đội Trường Sơn, vừa qua, Công an tỉnh đã tổ chức buổi tuyên truyền về lịch sử, truyền thống cách mạng của thế hệ Bộ đội Trường Sơn năm xưa đã chiến đấu, hy sinh quên mình vì Tổ quốc.
Làng Cự Nẫm thuộc huyện Bố Trạch tỉnh Quảng Bình, đã được nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT với thành tích rào làng chiến đấu, biến quê hương thành pháo đài trong kháng chiến chống Pháp. Tại phòng truyền thống của làng, sau này đã lên xã, có nhiều hiện vật, hình ảnh của thời hào hùng ấy… Tuy nhiên, chúng tôi đến Cự Nẫm trong hành trình “trở lại Trường Sơn” bởi đó là một hệ thống trạm giao liên của đường dây 559 - Trường Sơn.
Những thước phim tư liệu quý, những hồi ức của các nhân chứng, các hoạt cảnh và những ca khúc cách mạng của Chương trình truyền hình trực tiếp ''Đường Trường Sơn - Đường chúng ta đi hoà trong dòng chảy mạch trào làm nên một đêm Trường Sơn - Đêm của huyền thoại!
(Website Quảng Bình) - Nhân kỷ niệm 50 năm Ngày mở đường Trường Sơn, tối ngày 25/4/2009, UBND tỉnh Quảng Bình và Đài Truyền hình Việt Nam đã phối hợp tổ chức chương trình truyền hình trực tiếp “Đường Trường Sơn - Đường chúng ta đi’’ tại Đền tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ Đường 20 Quyết Thắng trên tuyến đường Hồ Chí Minh, xã Sơn Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình.
(Website Quảng Bình) - Vừa qua, UBND tỉnh đã ban hành văn bản số 715/UBND-VX về việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền Kỷ niệm 50 năm Ngày mở đường Hồ Chí Minh - Ngày truyền thống Bộ đội Trường Sơn (19-5-1959 - 19-5-2009), nội dung như sau: